كه ريشهء آن ربوبيت « 1 » است و به گفتهء عارفان حقيقت‌بين ، دوگانگى را از ميان بردارد و به مقام وحدت برسد . بنابراين بايد گفت : تربيت كنندهء حقيقى كسى است كه در نهاد خود يك حس لطيف عالى براى خدمت به تهيه وسايل تكامل جسمى و قلبى و عقلى نفوس بشر احساس كند و اين احساس يك حس مسؤوليت و يك اشتياق قوى و سوزان با يك قدرت بيكران فداكارى در دل او توليد نمايد « 2 » و اين حقيقت به طور كامل در نهاد انبيا و امامان عليهم السلام بود و هم اينان بودند كه با عمق وجود اتصال به وحى داشته و از عمق وجود براى نجات بشر دل مىسوزاندند ، تمام مردان و زنان بايد بدانند كه جز با طى طريق اين بزرگواران به كمال مطلوب مقدر نمىرسند ، دورافتادگان از اين وادى چه مردان چه زنان با بار سنگين جهل و بىتربيتى به عمق بيشترى از منجلاب مفاسد فرو رفته و عاقبت از اسفل سافلين جهنم سر در مىآورند ، با اين وضعى كه گروهى از مردان و به خصوص بعضى از زنان در لباس و خوراك و اعمال و اخلاق دارند ، مگر توقع خير و فلاح براى آنان مىتوان داشت ، مردى كه ابزار و عامل شيطان و زنى كه بردهء هوس و شهوات مردان بىغيرت و در هر ساعت عروس شيطانى از شياطين است مگر روى خير و سعادت مىبينند ؟ اين انبيا و امامان عليهم السلام هستند كه با بيان پاك‌تر از گوهر خود مىخواهند شما را به اوج كمال مطلوب مقدر برسانند ، اين هاديان راهند كه در تمام زمينه‌هاى زندگى دلسوز شمايند ، اگر به فرهنگ پاك آنان بنگريد و به دستورها و احكام و حلال و حرام و قواعد اخلاقى آنان توجه كنيد ، مىيابيد كه فقط از اين طريق است كه تمام درهاى سعادت به روى شما باز است ، پس بياييد اطاعت از صاحبان زر و زور و قدرت و مال و شهوت و گناه را

--> ( 1 ) - مصباح الشريعة : 7 ، باب الثانى . ( 2 ) - اصول اساسى فن تربيت : 136 .